Arbobeleid doelstellingen en zorgplicht
Arbobeleid geeft richting aan de manier waarop een organisatie arbeidsrisico’s beheerst, verantwoordelijkheden verdeelt en resultaten op het gebied van veiligheid en gezondheid volgt. Dit kennisdocument helpt bij het beoordelen, opstellen, uitvoeren en periodiek bijsturen van arbobeleid dat aansluit op de actuele RI&E, het plan van aanpak en de dagelijkse praktijk.
Inleiding
Arbobeleid is het samenhangende kader waarmee een organisatie stuurt op veilige en gezonde arbeidsomstandigheden. Het maakt duidelijk welke risico’s binnen de organisatie relevant zijn, welke doelen worden nagestreefd, wie verantwoordelijk is voor de uitvoering en hoe wordt gecontroleerd of maatregelen daadwerkelijk werken. Een goed beleidsdocument is daarom geen losstaand administratief document, maar een praktisch instrument voor directie, leidinggevenden, preventiemedewerker en medewerkers.
Wanneer arbobeleid ontbreekt, verouderd is of onvoldoende bekend is binnen de organisatie, ontstaat het risico dat veiligheids- en gezondheidsmaatregelen afhankelijk zijn van individuele inzet. Risico’s kunnen dan te laat worden herkend, maatregelen worden niet structureel uitgevoerd en taken blijven onduidelijk. Dit kan leiden tot incidenten, verzuim, langdurige uitval en het voortbestaan van gezondheidsrisico’s, bijvoorbeeld door fysieke belasting, psychosociale arbeidsbelasting of blootstelling aan gevaarlijke stoffen. [Bron: risk:7232:1]
Dit document ondersteunt organisaties bij de RI&E-beoordeling van arbobeleid, doelstellingen en zorgplicht. Het biedt toetsvragen, voorbeelden van bewijsmiddelen, een verdeling van verantwoordelijkheden en een praktische cyclus voor evaluatie en bijsturing.
Toepassingsgebied en lezersdoel
Dit onderwerp is van toepassing op alle onderdelen van de organisatie waar arbeid wordt verricht. Het betreft alle locaties, afdelingen, werkprocessen en functiegroepen die binnen de scope van de organisatie vallen. Neem daarbij niet alleen medewerkers met een vast dienstverband mee, maar ook tijdelijke medewerkers, ingeleend personeel, uitzendkrachten, stagiairs, zelfstandigen en andere personen die onder vergelijkbare werkomstandigheden werkzaamheden uitvoeren.
De inhoud is bedoeld voor personen die betrokken zijn bij het opstellen, uitvoeren of toetsen van arbeidsomstandighedenbeleid. Hieronder vallen onder meer het management, leidinggevenden, de preventiemedewerker, medewerkers met veiligheids- of kwaliteitsrollen en vertegenwoordigers van medewerkers. Voor een RI&E is dit document bruikbaar als beoordelingskader om vast te stellen of de organisatie aantoonbaar en cyclisch stuurt op arbeidsomstandigheden.
Wat onder goed arbobeleid wordt verstaan
Arbobeleid verbindt de actuele risico’s uit de RI&E met concrete organisatorische keuzes. Het beschrijft ten minste de reikwijdte van het beleid, de belangrijkste risico’s, de doelstellingen, de verdeling van taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden, de wijze van voorlichting en instructie, de manier waarop toezicht plaatsvindt en de evaluatiecyclus.
Een bruikbaar arbobeleid is specifiek genoeg om dagelijks richting te geven. Algemene uitspraken zoals dat veiligheid belangrijk is, zijn onvoldoende toetsbaar. Doelstellingen moeten daarom gekoppeld zijn aan een onderwerp, een meetwijze, een streefwaarde, een verantwoordelijke en een termijn. Bijvoorbeeld: het tijdig afronden van maatregelen uit het plan van aanpak, het registreren van instructies voor nieuwe medewerkers of het uitvoeren van geplande werkplekinspecties.